Kernenergie. De grote belofte.

“We leven in een crisistijd”
“Hoezo, dat was toch in de jaren dertig? Na de beurs ‘crash’?”
“ Nee, nu. De asielcrisis, klimaatcrisis, energiecrisis. En het ergste, ze doen er niets aan. Geen besluiten. ‘n Politieke crisis dus ook”

Politieke tegenwind
Klopt niet helemaal. Er wordt veel over nagedacht en over gesproken. Alleen worden er (nog) geen besluiten genomen.
We hadden lange tijd de politieke wind tegen.
Dat lag anders in Frankrijk. In de jaren zeventig koos Nederland voor aardgas, Frankrijk bewust voor nucleaire onafhankelijkheid.

De omslag
Nederland is sterk afhankelijk van buitenlandse energie. De gasvoorraden blijven grotendeels in de bodem. Wind en zon leveren niet voldoende en zijn wisselvallig. Kernenergie lijkt een oplossing, waartegen echter lang weerstand bestond.
Het ziet er nu naar uit dat een groot deel van de Nederlandse bevolking om is. Ook de politiek wordt langzaam enthousiast. Nu nog de definitieve besluiten. Want een kerncentrale staat er niet een-twee-drie.

Toch een besluit?
Onlangs leek het er op dat het kabinet een besluit zou gaan nemen over kerncentrales. Er kwam naar buiten dat de Eemshaven toch als interessante locatie werd gezien.
Groningers zien dat niet zitten. Dat zou kunnen veranderen na een ruime compensatie voor geleden schade. Maak Groningen steenrijk. Desnoods de “Grachtengordel van het Noorden”.
Voorlopig zitten we echter nog steeds zonder besluiten. Belangrijk is dat die zo snel mogelijk genomen worden. Besluiten over de bouw van kerncentrales. Want elke maand later een besluit nemen betekent een maand later opleveren. Onafhankelijk van de vereiste bouwtijd.

Welke centrale?
Die hangt af van het soort centrale. Interessant lijken de nieuwe, kleinere, modulair te bouwen, reactoren die een verkorting van de bouwtijd beloven.
Zoals de ‘Small Modulair Reactors’(SMR) die volgens het zelfde principe als dat van sommige huizen worden gebouwd. Fabrieksbouw. Bij huizen worden wanden, vloeren en daken in fabriekshallen gebouwd. Machinaal met metsel- en timmerrobots. Op locatie vindt de assemblage plaats, worden de onderdelen aan elkaar gesleuteld.

‘Molten Salt Reactor‘
Een SMR biedt dus uitzicht op snellere bouw tegen lagere kosten. Bovendien is de keuze van een locatie minder een ’bottle neck’. SMR’s kunnen verspreid over Nederland geplaatst worden op bedrijventerreinen, op het terrein van een groot industriecomplex en zelfs in de buurt van grote stadsdelen. Een oplossing voor het probleem van de ‘netcongestie’.
Interessant is het perspectief dat de ‘Molten Salt Reactor’ (MSR) biedt. In Nederland in ontwikkeling bij het bedrijf Thorizon. Een reactor die overigens ook klein en modulair kan zijn.

“Goedkope” brandstof
De MSR werkt met gesmolten zout (o.a. chlorides) dat zowel brandstof als koelvloeistof is. Conventionele centrales werken met U235. Dit is slechts 0,7 % van het gedolven natuurlijk uranium. De rest heet ”afval”. ’t Grootste deel daarvan is echter bruikbaar voor de MSR nadat die in zouten is omgezet. Nederland kan dan energieonafhankelijk worden, net zoals Frankrijk dat is. Bovendien worden kosten zo baten.

Nù kiezen en besluiten
Maar zover zijn we nog niet. De roze toekomst moet zich nog bewijzen.
Er is nog geen operationele ervaring met de reactor. De verdere ontwikkeling wordt onder meer uitgevoerd in een testlab. Onlangs geopend op de HighTechCampus (HTC). Onderdeel van Brainport Eindhoven.
Hoopgevend is dat er al fondsen beschikbaar zijn gesteld. Dit is echter nog lang niet genoeg om de innovatieve MSR technologie compleet uit te ontwikkelen.
Bij de opening was Wopke Hoekstra aanwezig, Eurocommissaris voor Klimaat. Een gunstig ‘omen’ voor snelle besluitvorming.

De Grote Belofte?
Misschien wordt de MSR de ‘Grote Belofte’. Dankzij zijn ‘unique selling proposition’: hergebruik van kernafval als brandstof.
Misschien ook niet. De praktijk zal dat uitwijzen. Maar één ding is zeker: zolang we blijven aarzelen wordt er geen enkele centrale gebouwd! Groot noch klein.

Witte rook
Zodra er echter een besluit is genomen, kan eindelijk begonnen worden met de bouw.
De locaties zijn vóór die tijd al gekozen en overeengekomen. Bouwers staan in de startblokken. Iedereen kijkt naar de koeltorens van Dodewaard. Wacht op de witte rook, ‘Habemus MSRam’. Het feest kan beginnen.
Edwin Kisman

Deel deze column

Zie ook Wiser-Nederland