Trump Archieven - Pagina 3 van 5

We zitten in de tang van het klimaat

Gepubliceerd op 31 juli 2024 Door Edwin Kisman

We zitten met z’n allen in de tang. Al hebben sommigen daar meer last van dan anderen. Bijvoorbeeld, die op een eiland zitten dat langzaam wegzinkt in de oceaan. Zoals: Carti Sugtupu, Kiribati, De Straat Torres eilanden, Seychellen, Malediven, Salomonseilanden, Palau, Tuvalu .
Wat dan? Je huis op palen bouwen, een oplossing? Voor hoeveel jaar? Vis zit er nog wel even. Hoewel? En je groenten dan? Hangende tuinen? Hangende akkers?

Eiland hoog boven het water. Voor hoelang nog? Dall-E illustratie

Tot aan de enkels in Jakarta
Trouwens, die eilandjes alleen? Jakarta kan meegenieten. Zakt ook weg. Daar hebben ze een oplossing voor gevonden. Een nieuwe hoofdstad. Nusantara, te midden van maagdelijke bossen op Kalimantan. Waar trouwens ook nog olie te vinden is.
Maar dat is alleen maar een oplossing voor ambtenaren en politici. De rest van de Jakartanen zoekt het maar uit. Jan Pieterzoon Coen heeft dat niet kunnen bevroeden. Die had trouwens ook wat anders om aan te denken. Het goud van de Gouden Eeuw, de nootmuskaat, inpikken van de Bandanezen, zolang die nog leefden. Daarna geen probleem.
Van Vance, de running mate van Trump, hoef je ook niet veel te verwachten. Klimaat scepticus. Doet alleen wat vage beloften aan de arbeiders van Ohio.
Maar hij is niet de enige.

In de tang?
Jazeker. Enerzijds zitten we met het smelten van ijsmassa’s in de bergen. Van Oostenrijk (arme skiërs) tot Nepal (arme klimmers). Anderzijds met de in zee glijdende ijsmassa’s op de Noorpool en op Antartica. Onvoorstelbare massa’s die zomaar in zee plonsen. En niet te vergeten, de permafrost, die niet meer “perma” is. Grote hoeveelheden methaan (CH4) ontsnappen. Betere broeikasgassen dan CO2. Hoeveel auto equivalenten? Reken dat maar eens uit.
Warmer
Ja, en als het dan warmer wordt verdampt er ook meer water uit de oceanen. En de dampkring, op een gegeven moment verzadigd, kotst al dat water weer uit. Niet netjes op zee, nee op land. Overstromingen, aardverschuivingen. Huizen onder water, huizen zakken weg in een modderstroom. Auto’s veranderen in onderzeeërs. Enfin, we zitten in de tang van het klimaat.

Over zestig jaar
En dan maar denken dat het meevalt. We hebben immers wel meer ijstijden en hete zomers op aarde gehad. Klopt, maar op een andere tijdschaal: honderdduizenden of miljoenen jaren. Wat is er in de laatste tien jaren niet al gebeurd?
En wat kunnen we verwachten? Ik was nieuwsgierig hoe het over zestig jaar in mijn woonplaats, Berkel en Rodenrijs, zou zijn. Keek daarvoor op fitzlab : 4,5 graden warmer. Gemiddeld!
Kan je nagaan wat er overblijft van een huis dat 4,5 meter onder NAP ligt.
Kop op, dan hebben “ze” wel wat daarop bedacht. Tegen die tijd. Of niet. Dat zien we niet meer.

)ver zestig jaar in Rodenrijs. Plus 4,5 C

Als lemmingen naar de afgrond
Wanneer vallen we in de afgrond? Over 60 jaar ? Het is onafwendbaar. De grenzen van de groei zijn overschreden. Dat voorspelde de Club van Rome al ruim vijftig jaar geleden. Op basis van een wereldmodel van Forrester (MIT) met een aantal ‘what if ’ analyses. Toen al werd gesteld: ‘if not’ …….(een aantal maatregelen) dan komt onherroepelijk het einde in zicht: de Apocalyps.
Actie graag
Sindsdien is er weinig gedaan. Met het oog op de gaten in de ozonlaag kwam in de jaren tachtig het Montrealprotocol (afbouw cfk’s), geruime tijd later, in 1997, een afgezwakt Kyotoprotocol (CO2). De belangrijkste ‘issue’ bleef overeind, met name de begrenzing van de bevolkingstoename. Evenmin begrensd werd de uitputting van de natuurlijke hulpbronnen en de groei van de industriële productie. Hoe zat het met de voedselschaarste? Wat wordt er gedaan?

Wat gaan zij doen?
Gaan we gewoon zien waar het schip strand of gaan we er nog iets aan doen? Alle auto’s elektrisch, minder rijden, sporadisch vliegen, vakantie op de fiets in eigen land, minder spullen, minder eten (geen duur dieetmedicijn meer nodig). Gewoon ‘Less is More’. De tachtigplussers winden zich er niet zo over op. De tieners, twintigers, dertigers en veertigers des te meer. En terecht.
Wat gaan zij doen om het schip te keren?

Edwin Kisman
Wat vond u van deze colum?

Lees ook
Lemmingen
Maarten Keulemans “De klimaatverandering schiet in een versnelling”, Volkskrant 23 juli 2024

Een kernoorlog? ‘t Zou zomaar kunnen.

Gepubliceerd op 16 juli 2024 Door Edwin Kisman

Jacobsen’s scenario: van ’t een komt ’t ander

“Laten we het even leuk houden zeg”. “OK, maar even serieus”. En, om Thomas Erikson te parafraseren: “We zijn immers omringd door idioten”. In deze tijd van oplopende spanningen. ‘t Zou zomaar kunnen.
Annie Jacobsen, de Amerikaanse defensie- en nationale veiligheidsjournalist, schreef er een boek over. ‘Nuclear War: A Scenario ‘. Kort samengevat: een idioot drukt op z’n rode knop. Wat volgt is een stapeling van reactie en tegen actie. Tot er weinig over is, niet alleen van de species “mens” ook van alle andere dieren. Directe dood. Of als gevolg van de daarop volgende nucleaire winter. Waarom? De nucleaire dreiging werkt niet meer, zegt Annie.

Zo’n eerste stap bijvoorbeeld, New York Times 5 juli 2024

Eigen schuld
Het gaat hier om een ‘omnicidale’ bedreiging. De totale uitroeiing van de soort mens ten gevolge van menselijk ingrijpen. Een vorm van collectieve zelfmoord. Daar ligt het accent op, want daaraan is nog wat te doen.
Onder die “Man-made extinction” valt ook de klimaatcrisis, en, ook vaak voorgekomen, een pandemie. Verder autonome algoritmen (AI) die een wereldwijde ineenstorting van de effectenbeurzen kunnen veroorzaken. En de nucleaire oorlog , zoals Annie die beschrijft.

Man-cleared mass extinction. Kansen?
We lopen met z’n allen als lemmingen naar de rand van de afgrond. Naar de K-M, de “Krijt- Man Made extinction”. In het antropoceen. Waar talloze “massa extincties “ aan vooraf zijn gegaan. Zoals de:

De P-T extinctie
De op één na bekendste is de “Perm-Trias” uitroeiing in de overgang van het Perm naar het Trias, zo’n 250 miljoen jaar geleden. Een grote opruiming, ‘a real mass extinction’. ‘The great Dying’. Dat was in de tijd dat de wereld pas één continent bezat: Pangea. Zo’n 95% van alle in zee levende soorten stierven uit, ongeveer 70% van de gewervelde landdieren en ook eenderde van alle insectensoorten.
Diverse oorzaken zijn geopperd: platentektoniet, inslag van een meteoor in Antartica, een supernova , vulkanische activiteit in Siberië, H2S (zwavelwaterstof) in de atmosfeer afgescheiden door in zee levende anaerobe bacteriën.
Dat gebeurde geologisch gezien in een snel tempo; ca 1 miljoen jaar ( inderdaad 10.000 eeuwen).

De K-T extinctie
Lang na die P-T extinctie was er de K-T extinctie, op de rand van het Krijt en het Paleogeen, zo’n 66 miljoen jaar geleden. Waaraan het einde van de dinosauriërs en vele ander soorten werd toegeschreven. Ook niet mis. Oorzaak een meteorietinslag op het schiereiland Yucatán (Mexico). Jarenlang verduisterde hemel. Planten niet meer in staat tot fotosynthese, grazers geen voedsel meer, carnivoren geen prooien meer. Hoe snel ging dat? Zo’n tienduizenden jaren.

De K-M extinctie
En nu dan de K-M extinctie in het Krijt en “Man-made”. Oorzaak: de mens, de intelligente diersoort. Die in aantal exponentieel groeit, de planeet overbevolkt, die in welvaart rap stijgt, steeds meer consumeert, zich hedonistisch gedraagt, veel koolwaterstoffen verbrandt, CO2 absorptie vermindert door het massaal kappen van bossen. Zorgt voor een groeiende uitstoot van CO2, CH4, NOx, NH3, CxFxKx
Met als resultaat opwarming van de aarde. Klimaatverandering: hittegolven, droogte, heftige regens, verwoestende stormen.

Deep fake
En dan die andere ‘Man-made’ extinctie. De kernoorlog.
Die op gang gebracht kan worden door een ‘deepfaked’ wereldleider, die het sein tot een aanval geeft. ‘Deepfake’, is binnen het bereik van de IT-amateur gekomen. In feite proliferatie van een virtueel wapen!
Wie ziet in het aanvalssein van de wereldleider nepnieuws? En zal er, zoals tijdens de Cuba crisis in 1962 , een Vasili Archipov zijn die weigert op de knop te drukken en zó een ramp voorkomt. Vals alarm als aanzet tot een nucleaire oorlog is een ‘existential risk’. Of iemand als de Rus Stanislav Petrov, die in 1983 bij een vals alarm een nucleaire aanval tegenhield.

Geniet nog zolang het kan
Wat moet je met zo’n scenario van Annie? Weinig. Je weet iets meer dan de dino’s 64 miljoen jaar geleden. Maar veel veranderen kan je niet. Misschien kan je wat ‘preppen’. Maar dat is maar uitstel van executie. ‘Wait and see’. Accepteer het. Ga niet in elke broccoli een nucleaire paddenstoel zien. Neem het er nog maar van. Boek een vakantie. Met veel zon. Of regen, dan met een krètèk. Goede reis.

Edwin Kisman
Wat vond u van deze column? Realistisch? Te somber?

Lees ook

De Column

Oorlog zal er altijd zijn, 23 mei 2024

Oorlog zal er altijd zijn

Annie Jacobsen, Nucleair war: a scenario, 2024

Thomas Erikson, Omringd door idioten, 2021

De grens over? Zonder toestemming? Dat is illegaal!

Gepubliceerd op 20 februari 2024 Door Edwin Kisman

Wat is dat “grensoverschrijding? Als je naar Duitsland gaat, daarna naar Zwitserland, vervolgens Oostenrijk, overschrijd je geen grenzen. Althans geen douane grenzen. Immers Schengen. Als je een mooie dame een tik op haar billen geeft overschrijd je ook geen douanegrenzen. Andere grenzen. Die van respect en betamelijkheid. Tenzij, met wederzijds goedvinden. Zo’n ontbindende voorwaarde kent de douane weer niet.

Wat is een grens?
Een grens is waar het jouwe ophoudt en waar dat van de ander begint. Vastgesteld op basis van een wederzijdse afspraak. Als je die schendt kan je hommeles verwachten.
Zoals bij migratie. Als je als migrant zonder toestemming een grens overschrijdt ben je een illegaal. Hommeles.

Rapport van Rijn
Het onthullende rapport van de commissie van Rijn over de de grensoverschrijdingen bij de publieke omroep is er. Het meeste was al onthuld. Zoals door Marijn de Vries, oud wielrenster en wieleranalist, in haar column in de NRC van 1 maart 2023. Ik citeer: “Stel je voor dat je naast een collega in de auto belandt die dagenlang alleen maar smerige taal uitslaat. Soms zit er nog iemand in de auto, maar meestal ben je met hem alleen. Dan heeft hij het over wijven. En neuken. Over welke wijven hij geneukt heeft, met naam en toenaam. Welke wijven hij nog wil neuken. En welke wijven er voor hem in de rij staan.”
Een ander citaat, uit de De NRC van 1 februari 2024 “Lastercampagnes. Collega’s van top tot teen bekijken en dan zeggen: dat ziet er goed uit. Waarom heb je dat rokje van vorige week niet aan? Wil je mijn wortel zien? Ze functioneert niet, maar ik vind haar wel leuk om naar te kijken. Dus ze mag blijven”.

Zelfreflectie
Matthijs van Nieuwkerk, het vleesgeworden icoon van grensoverschrijding, reflecteert vanaf een zijspoor. Zegt in de NRC van 1 september 2023: “Waarom was ik op momenten zo’n lul?” Die zelfreflectie heeft hem niet kunnen vrijwaren van buitensluiting en het verlies van een riant salaris. Ook RTL heeft hem voorlopig ‘kalt gestellt’. Bij de illustere groep van BN-ers voegde zich onlangs Mart Smeets.

Oorzaken
De oorzaken? Falend leiderschap? Zeker. Maar ook gewoon arrogantie van narcistische alfamannetjes en -vrouwtjes, jonglerend met hun macht, met geen enkel gevoel of idee van respect voor de medemens. “Het hoort bij de ‘champions league’ waarin wij spelen”. Jammer voor u, maar u gaat niet door naar de kwartfinale.
Gelukkig blijft De Wereld Door Draaien. Zonde anders van al die klimaat maatregelen.

EEN GRAPHIC COLUMN
Wat hieronder volgt is een ‘Graphic Column’, een variant op de bekende Graphic Novel.
Met cartoons uit eigen archief, aangevuld met enkele nieuwe.
Een ‘storyboard’ met vijftien scènes.
Grenzen en overschrijdingen gezien vanuit diverse Invalshoeken.
Klik op een illustratie om ‘m te vergroten.

Verbaal geweld
De NRC van 1 februari 2024 schrijft: ”Schreeuwcultuur. Mensen vernederen totdat ze huilend weglopen. Publieke woede-uitbarstingen. Collega’s in de nek zoenen. Iemand voortdurend aanstaren. Gooien met stoelen. Vergaderingen uitgestuurd worden”.

Fysiek geweld
Intimidatie, klappen, schoppen, duwen en schreeuwen . Nogmaals de NRC van 1 februari “ Collega’s in hun gezicht spugen. Bij mensen thuis langsgaan. In billen, borsten, geslachtsdelen van collega’s knijpen”.

Donald Trump kon er ook wat van. NOS Journaal van 8 oktober 2016 meldt: “Trump over vrouwen ‘Als je een ster bent, laten ze je alles doen”’. In dit verband ook zijn opmerking “Grab ‘em by the pussy”, die hem helaas niet zijn verkiezing heeft gekost.

ZONDER GRENS GEEN OVERSCHRIJDING
De aanwezigheid van een grens is een voorwaarde voor grensoverschrijding.
Als er een is, dan kan die, met wederzijdse toestemming zonder problemen overschreden worden. Hierbij opties, een vijftiental scènes.

Zij overweegt grensoverschrijding
Zij, Eva, een veiligelander van het eerste uur, probeert de grens over te steken. Gewoon, door een appeltje te eten. Hij, Adam, probeert haar tegen te houden. “‘n Bespoten appel Eva!” Het zal haar worst wezen.

Overschrijdend verzoek afgewezen.
Hij doet een schimmig voorstel. Weet dat ’t niet klopt. Probeert haar grens te verleggen. Zij interrumpeert meteen. Lik op stuk.
Aanval onderschept.

Hij doet een poging, die ook mislukt!
Een bètaman die het probeert. Daar moet zij helemaal niets van hebben. Dan nog liever zo’n onbehouwen alfaman.

Hij probeert ‘t maar wordt niet begrepen.
Ze denken in verschillende talen. Zij is verbaasd. Niet direct gechoqueerd. Enfin, voor hem loopt ’t ook spaak.

Wederzijds akkoord?
Een grensgeval? Waren ze het eens? ‘Consent’? Of heeft hij, met macht over haar, toch aangedrongen. Zou kunnen. Hoewel, zij probeert een ‘escape‘.

Zij zijn grenzeloos verliefd
Mythisch geluk. Hij vier poten, zij een staart.
Bizarre wezens samengebracht in hemelse sferen.
Dat is toch helemaal OK?

Zij hoeven geen grenzen
Zij houden van elkaar. Geen grens. De afstand kan niet klein genoeg zijn. Waar hebben jullie ’t over?

Zij ook niet.
Voortdurend in elkaars gedachten. Zwevend in de zevende hemel.
De fysieke nabijheid, een grote wens.

Het rapport van Rijn is uit.
Er worden maatregelen genomen.
Zoals het aanstellen van veilige partners.
En een cursus leiderschap. Voor beginners.

Zij weet ‘t, stelt nu haar grens.
Om haar heen een ‘cordon sexuelle’.
Op anderhalve meter ligt haar grens. ‘No trespassing!’
Geïnspireerd op corona.

Zij nam al een voorschot.
Rolwisseling.
Laat die alfamannen maar eens kruipen, bloeden.
Mijn billen zijn van mij. Wat zeg ik?

En zij heeft het voor elkaar
Cultuur veranderd in de organisatie.
Mannen getemd. Bedeesd, branden zich niet aan het vuur.

Einde van het verhaal.
De schuldigen naderen hun grens.
Worden daar overheen geduwd.
Eigen schuld, dikke bult.
Daar beneden Matthijs, is het heel grijs.

Edwin Kisman
Wat vond u van deze ‘graphic column’?