Als het aan Raffaele Morelli ligt is het gedaan met alle autobiografieën. Morelli is een Italiaanse psychiater. Bekend van tv. Een soort mediterrane Dr.Phil. Publiceerde vorig jaar een zelfhulpboek “Vergeet niet te vergeten”. Stelt daarin: laat je verleden achter je. Dan ben je van al je ellende af. Vergeet je herinneringen. Niet alleen je slechte. Ook je mooie, je geliefde, je gekoesterde. Ja echt.
Adieu autobiografie?
Daar sta ik dan met al m’n columns. Over biografieën en het schrijven ervan. Over de vastgelegde herinneringen. Mijn aansporing: begin vroeg met het schrijven. Zodat je nog gelegenheid hebt oudere generaties te bevragen. Herinneringen vervagen immers met de tijd.
Morelli, geen probleem
Maak je geen zorgen zegt Morelli. Dat is juist goed.
Want zegt hij, de kunst van het leven bestaat grotendeels uit vergeten. Vergeten schept vrijheid. Bevrijd ons van de last van het verleden. Laat los die teleurstellingen en trauma’s! Ze staan geluk in de weg. Onthechten dus.
Piekeren
Stop vooral met piekeren. Stop met terugblikken. Op verdriet of op vervlogen mooie momenten. Als je erin blijft “leven”, kan je niet openstaan voor wat nog komt. Dat is wat Morelli denkt, zegt, en schrijft.
Over dat piekeren, daar kan ik inkomen. Maar, hoe kom je er van af? En ook, waarom moet je ook mooie herinneringen wissen? Dat begrijp ik niet.
Controversieel?
Hoe worden Morelli’s “adviezen over de helende kracht van vergeten” ontvangen door zijn vakbroeders? Door de wetenschap? Velen vinden zijn theorieën “anachronistisch of op de grens van pseudowetenschap”. Aldus de Italiaanse krant ‘Giornale di Brescia’. Ook al, waarschijnlijk, omdat hij zegt dat “voor het genezen van de ziel geen wetenschap nodig is, alleen de betoverde geest”.
Herinnering als heling
Autobiografisch geheugen wordt, lees ik ook, in de psychologie beschouwd als de basis van “self-continuity“. Het gevoel dat je verleden-, heden- en toekomstige zelf één samenhangend verhaal vormen. Onderzoekers noemen dit een centrale functie van herinneren. Niet een obstakel voor persoonlijke groei
Bewust koesteren en genieten van vreugdevolle herinneringen, lees ik verder, is een van de best onderbouwde, goedkoopste “welzijnsinterventies” die er zijn. Het is het dwangmatige piekeren dat schadelijk is, niet de herinnering zelf.
Mijn erfgoed
Al zou Morelli gelijk hebben, ik geef mijn mooie herinneringen niet op. Ik koester ze. Leg ze vast in mijn autobiografie. Mijn oude vrienden en liefdes, hun lach. Trouwens ook mijn slechte. Bij elkaar mijn erfgoed. Ze hebben mij gemaakt.
En mijn trauma’s? Wat doe ik daarmee? Pak ik Morelli’s bijbel of ga ik naar de reguliere zorg?
In ieder geval geef ik de warmte uit mijn verleden niet op. En blijf ik mijn biografie schrijven.
Edwin Kisman
Wat vond u van deze column?
Heeft u tips of suggesties naar aanleiding van mijn columns?
Mail dan naar: reacties@invalshoek.org