“Opzij opzij opzij
Maak plaats maak plaats maak plaats
Wij hebben ongelofelijke haast
Opzij opzij opzij
Want wij zijn haast te laat
Wij hebben maar een paar minuten tijd”
Herman van Veen heeft haast, hij heeft geen tijd.
Niemand heeft tijd. Jij ook niet. Toch?
Drukte, een statussymbool
We leven in een tijd waarin drukte een soort statussymbool is. Als je vraagt hoe het gaat, zegt bijna niemand meer: “Rustig, hoor.” Nee, het antwoord is: “Druk, druk, druk.” Dat klinkt belangrijker. Productiever. Alsof je pas meetelt als je agenda is dichtgetimmerd met verplichtingen. Druk zijn is de nieuwe deugd. En dus rennen we. Maar waarheen eigenlijk?
Je herkent het bij jezelf. De lat moet hoog. Hoger dan gisteren. Je wilt alles. Een carrière, een sociaal leven, een gezond lichaam, een Netflixlijst die niet achterloopt en liefst ook nog een zen-achtige glimlach terwijl je dat allemaal combineert. Het resultaat laat zich raden: tijdgebrek.
Tijdgebrek. Teveel “ja” zeggen
Hoe ontstaat dat tijdgebrek? Je hebt te veel taken op je bord. Simpel omdat je te vaak ”ja” zegt. “Ja” tegen een extra vergadering waarin vooral besloten wordt om later nog eens te vergaderen. ”Ja” tegen een klusje dat “maar tien minuten kost”, maar in werkelijkheid altijd een uur uitloopt. “Ja” tegen sociale verplichtingen die je vooral energie kosten. Elke “ja” steelt minuten, of zelfs uren, van je dag en schuift de echte prioriteiten naar de avond. En daar zit je dan, om half elf nog, achter je laptop met nul motivatie.
Achter de feiten aanlopen
De gevolgen zijn bekend. Stress. Slordige fouten. Het gevoel dat je constant achter de feiten aanloopt. En op de achtergrond loert het grotere gevaar: ‘burn-out’. Dat klinkt zwaar, maar: “wie nooit ruimte plant, plant kwetsbaarheid”.
Maar we doen het onszelf aan. Omdat we denken dat het hoort. Omdat we bang zijn om nee te zeggen. Misschien zelfs omdat we stiekem geloven dat perfectie haalbaar is.
School je om tot ‘satisficer’
Misschien helpt het om anders te kijken. Je kent de types de maximiser en de satisficer? De maximiser wil altijd het beste. Hij vergelijkt eindeloos, schuift keuzes vooruit, piekert achteraf of hij niet tóch iets beters had kunnen kiezen. Het is een recept voor vermoeidheid en spijt. De satisficer doet het anders. Die zegt: ik heb criteria, en zodra daaraan is voldaan, is het goed. Klaar. Geen getwijfel. Geen vijf uur scrollen om de ideale nieuwe broodrooster te vinden. Die broodrooster moet bruin roosteren en niet ontploffen, en daarmee basta.
Probeer dus meer satisficer te worden. Dat voelt eerst gemakzuchtig. Maar eerlijk: het is bevrijdend. Je hoeft niet altijd de jackpot te winnen. Goed genoeg is meestal… goed genoeg. Ontspan! Het scheelt je uren.
Leer “nee” te zeggen
Dan is er nog het nee zeggen. Je bent geen egoïst als je dat doet. “Nee” zeggen is eigenlijk “ja” zeggen. Een ja tegen tijd, tegen rust, tegen dingen die er wél toe doen. Je kan jezelf een paar standaardzinnen aanleren. “Dank voor de uitnodiging, maar het past niet in mijn plannen.” Of: “Leuk idee, maar ik weet niet wanneer ik daarvoor tijd heb. Komt dat uit?” Het voelt eerst onecht, maar het went gauw en het voelt goed. “Nee” is de nieuwe luxe.
Taken verkleinen door ze slim uit te voeren
En dan de uitvoering van de taken die overblijven. Ook daar valt tijd te winnen. Begin met het stellen van prioriteiten. ‘First things first’.
Daarna mijn favoriet: de pomodoro. Een kookwekker, 25 minuten focus, vijf minuten pauze. Na vier rondes een langere pauze. Het werkt. Het voorkomt uitstelgedrag, ‘procrastinatie’, want 25 minuten kan altijd. Je kunt zelfs de afwas nog pomodoroën.
Verminderen en verkleinen van de taken
Belangrijkste inzicht: tijdgebrek los je niet op door harder te rennen. Het gaat om verminderen en verkleinen van taken. Verminderen door vaker nee te zeggen. Verkleinen door slimmer te werken. Dan ontstaat ruimte. De echte luxe van deze tijd.
Probeer het en merk het verschil. Je agenda zal niet meer zo vol zijn.
En soms houd je zelfs tijd over waarin niets hoeft. Niets anders dan zitten op de bank, kop koffie in de hand. Niet productief. Niet nuttig. Gewoon tijd hebben. Decadent? Nee, heel gezond.
Hoe kom je zover?
Je tijd beheren, ‘time management’. Dat doe je dus zo:
1. Schep ruimte, door je FOMO te onderdrukken. Op zaterdag een papieren krant kopen. Bij de kiosk, een ritueel. De rest van de week geen nieuws. De Russen komen toch wel, of niet. Het geneuzel van ‘talkshows’ overslaan. Geen ‘missing out’. Maar één uur per dag mailen, helpt ook.
2. Minder taken op je nemen. Streng selecteren, daarna “nee” zeggen tegen de taken die buiten de boot vallen. Niet zuinig zijn. In het restant duidelijke prioriteiten aanbrengen.
3. De taken die overblijven slimmer uitvoeren. Bezint eer ge begint. Nadenken hoe dat moet. Méér ChatGPT inschakelen? Of probeer de ‘pomodoro’ aanpak.
Je hebt nu ruimte gecreëerd. Je voelt je bevrijd. Geen stress meer. Je kan ook leuke gaan dingen doen. Wandelen, boeken lezen. En vooral, regelmatig “niksen”. Voor het raam zitten en naar buiten staren.
Edwin Kisman
Wil je meer weten over de pomodoro techniek en er misschien ook mee willen werken? Hierbij een paar verwijzingen.
Pomodoro Techniek – Wikipedia
Flocus
Flocus is a free browser-based dashboard to fuel your productivity, all in one place.
Pomodoro timer
Tomato timer
Leuke column, Edwin.
Getting things done dmv prioriteiten stellen werkt bij mij goed.
Wat jij ook zo goed aangeeft is de kunst van het “nee” zeggen. Je maakt jezelf misschien minder populair, maar het beschermt je wel voor een overvolle agenda. Je moet zelf de regie over jouw eigen tijd houden.